فیزیوتراپی نوین

امروزه علاوه بر درمان های تخصصی، درمان های جانبی ای هم وجود دارند كه روند بهبودی بیمار را تسریع می كنند، از انواع این درمان ها می توان به فیزیوتراپی اشاره كرد.
در واقع در فیزیوتراپی نیز با روش های جدیدی كه جایگزین شیوه های سنتی درمان شده اند، امكان بهره مندی هر چه بیشتر افراد، از خدمات درمانی فراهم شده است، در رابطه با برخی از این شیوه های جدید درمانی، گفت وگویی را با رضا قلمقاش- فیزیوتراپیست- انجام داده ایم و به مباحثی از جمله درمان با میدان مغناطیسی و استفاده از لیزر پرداخته ایم. وی این نوع درمان را شكل نسبتاً جدید و بسیار مؤثری از درمان های فیزیوتراپی ذكر می كند و می افزاید: فراموش نكنید! كه این تكنیك ها، معجزه نیست ولی بدون عمل جراحی، سبب تسریع در رسیدن به اهداف درمانی و بهبود می شود.
● بهتر است گفت و گو را باتعریف لیزر شروع كنیم چرا كه درمان با لیزر بسیار فراگیر شده است، اصولاً لیزر چیست؟
- لیزر نوع خاصی از نور است و از حروف اول كلمات Light Amplification By the Stimulated Emission of Radio (LASER)R یا نور تقویت شده توسط گسیل القایی تابش، تشكیل شده است.
این تعریف، اشاره می كند كه ماهیت لیزر، نوری متشكل از فوتون ها (بسته های بسیار كوچك انرژی) با خصوصیات مساوی با هم، ولی متمایز از نور معمولی است.
● تفاوت لیزر و نور چیست؟
- برای درك بهتر چگونگی تفاوت لیزر و نور، نظر شما را به مثالی جلب می كنم: اگر مقداری شن را در مشت خود نگه دارید (دانه های شن را همان بسته های كوچك انرژی یا فوتون ها فرض كنید كه هم در لیزر و هم در نور وجود دارد) هنگامی كه آن را به سمت دیوار پرتاب می كنیم، مجموعه شن ها، قبل از رسیدن به دیوار، در هوا پراكنده می شوند و هریك از دانه های شن، به گوشه ای از دیوار برخورد خواهند كرد و اثر هریك از دانه های شن، بر روی دیوار ناچیز خواهد بود، حال اگر همین عمل را مجدداً تكرار كنیم، به گونه ای كه قادر باشیم دانه های شن را به هم فشرده كرده، در كنار هم قرار دهیم تا مانند یك قطعه سنگ شوند و به دیوار برخورد كنند، اثر ضربه به جا مانده بسیار بیشتر از حالت قبل خواهد بود. در حالت اول نور معمولی است و در حالت دوم لیزر، كه تشعشعات آن تك رنگ بوده و تغییرات تناوبی امواج آن، همزمان و در عین حال مساوی است.
● كاربرد لیزر در زمینه پزشكی چیست؟
- لیزر در پزشكی، كاربردهای متعددی دارد كه از نوع غیرتهاجمی (soft) آن، جهت درمان و تشخیص و از نوع تهاجمی آن (hard)، جهت برش، تغییر و تخریب بافت استفاده می شود. در كل لیزر پزشكی كه برای تشخیص، درمان و تخریب بافتی و یا به عنوان چاقوی جراحی استفاده می شود، لیزر پرانرژی یا سخت نامیده می شود، اما لیزر درمانی با سطح واكنش خفیف، نسبت به لیزرهای جراحی یا لیزر درمانی كم شدت (LILT) در فیزیوتراپی، كاربردهای متعددی دارد.
● آیا لیزر درمانی خطراتی هم به همراه دارد؟
- لیزر، درمانی كم خطر و پرفایده است و از آن می توان به شكل وسیعی برای درمان و تسریع درمان در انواع صدمات ورزشی، ترمیم زخم ها از جمله زخم هایی با وسعت زیاد و با تأخیر در بهبود، دردهای حاد و مزمن، مشكلات ستون فقرات و بیماری روماتیسمی و مفاصل استفاده كرد و مهم ترین فاكتور در درمان با لیزرهای ترمیمی، اجرای یك برنامه جامع و كامل درمانی است كه به همراه لیزر انجام می پذیرد و همه مسایل بیمار را مدنظر دارد.
● معمولاً از چند نوع لیزر درمانی نام می برند، تفاوت آنها چیست؟
- دستگاه های لیزر درمانی دارای خروجی های متنوعی هستند كه به سه دسته تقسیم می شوند و بر حسب وسعت منطقه و نوع ناحیه درمانی، به كار می روند كه شامل: ۱- اسكنر ۲- خوشه ای و ۳- قلمی است. تأثیر لیزر نوع اسكنر و خوشه ای بیشتر در درمان دردهای منتشر و نواحی بزرگ كاربرد دارد. در مجموع مطالعات نشان می دهند كه استفاده از لیزر كم توان در موارد فراوانی سبب بهبود درد، كاهش دارو و گاه قطع كامل مصرف دارو می شود. بنابراین از این نوع درمان، می توان برای كوتاه كردن زمان بهبودی و گاه جلوگیری از مداخله جراحی بهره گرفت.
● مورد بعدی كه در رابطه با آن اطلاعات كمی داریم اما از درمان های مؤثر به شمار می آید، درمان با میدان مغناطیسی است. مفهوم آن چیست؟
- درمان با میدان مغناطیسی منقطع هم شكل نسبتاً جدید و بسیار مؤثری از درمان های فیزیوتراپی است، با این كه این تكنیك یك معجزه نیست، ولی نیاز به عمل جراحی را از بین می برد و روند درمان را تسهیل می كند.مگنت تراپی یك روش درمانی دقیق، كارآمد و در عین حال بسیار كم خطر است كه با قرار دادن بیمار به شكل گسترده یا موضعی در یك میدان مغناطیسی، روند ترمیم سلولی و بافتی این توانایی را پیدا می كند كه به نحو سریع تر و چشمگیرتری بهبود یابند.
● آیا میدان مغناطیسی در نقاط خاصی اثر می كند؟
- در محدوده میدان مغناطیسی، همه بخش های بدن، نسبت به خطوط این میدان نفوذپذیر بوده و تمركز خطوط میدان در برخی ارگان های خاص وجود ندارد، كه همین مسأله در مقایسه با سایر روش های درمانی فیزیكی، یك امتیاز محسوب می شود.
● میدان مغناطیسی چگونه در روند درمان تأثیر می گذارد؟
- بدن انسان از تعداد كثیری سلول، با فعالیت های الكتریكی تشكیل شده است. اگر هیچ نوع پتانسیل الكتریكی در سلول نبود، امكان زنده ماندن زیاد وجود نداشت. همچنین سلول ها دارای نوعی پتانسیل استراحت هستند كه برای فرایندهای سوخت و ساز سلولی ضروری است. در سلول های بیمار و آسیب دیده، پتانسیل استراحت تغییر می كند. قرارگیری در محدوده میدان های مغناطیسی منقطع، این پتانسیل را متناسب ساخته و به حالت طبیعی باز می گرداند و سبب می شود كه روند ترمیم سلول آسیب دیده، سرعت گیرد و در حقیقت این امواج كمك می كند تا بافت ها، خود را سریع تر ترمیم كنند.
●* این روش درمانی در رابطه با چه بیماری هایی كارآمد است؟
- از این روش مؤثر درمانی، می توان در زمینه های بیماری های ارتوپدی، صدمات ناشی از ضربه، ترمیم بافت، بیماری های روماتیسمی و پس از درمان شكستگی ها و ترك ها، خصوصاً در مواردی كه جوش خوردگی به تأخیر افتاده باشد، درمان بیماری های جریان گردش خون و عروق كرونری، درمان زخم، سوختگی ها، صدمات ورزشی، خصوصاً در روزهای اول صدمه و اختلالات عصبی به راحتی و با كمترین میزان خطر، استفاده كرد. تأثیر مگنت درمانی به خصوص در بیماری های روماتیسمی با توجه به امكان كاربرد این روش در فاز حاد بیماری، بسیار چشمگیر و اثربخش است.
● در رابطه با شكستگی هایی كه از فلز، برای ترمیم استفاده می كنند، این میدان مغناطیسی، خطری ندارد؟
- در مواردی كه جوش خوردگی به تأخیر افتاده و به همین دلیل از فلز و پیچ و سایر وسایل فلزی، جهت یكپارچگی و ثابت كردن استخوان های شكسته استفاده شده است، از آنجایی كه امواج این دستگاه در ارگانی خاص، تجمع و تمركز نمی یابد، هیچ محدودیتی در استفاده از این تكنیك وجود ندارد و این بارزترین مزیت این سیستم درمانی، نسبت به سایر درمان های فیزیوتراپی است كه در آنها احتمال بروز خطر سوختگی و آسیب های بافتی وجود دارد.


         صدف كوه كن

         روزنامه همشهری